Elektrociepłownia Mikołaj w Rudzie Śląskiej ma już 100 lat. Jej historię opisał Stanisław Stryj

100-letnia elektrociepłownia "Mikołaj" jest jednym z symboli rudzkiego przemysłu. Niezwykłym. Tak, jak i ludzie z nim związani

Czy wyobrażacie sobie, jakby wyglądało nasze miasto, gdyby nie działalność hrabiostwa Ballestremów? Jedno jest pewne - Ruda Śląska nie miałaby szans na to, by stać się potęgą przemysłową. Symbolem tego jest elektrociepłownia "Mikołaj" w Rudzie. Dokładnie 27 sierpnia będziemy obchodzili setną rocznicę jej uruchomienia. Pasjonat Rudy Śląskiej, Stanisław Stryj od lat śledzi historię tego obiektu. Dziś przedstawiamy Wam najważniejsze momenty w dziejach "Mikołaja" oraz ludzi, którzy przyczynili się do jego rozwoju.

Ojczyzna górnictwa

Górnictwo najwcześniej pojawiło się właśnie u nas, w Rudzie Śląskiej. Tutaj też powstała najstarsza na Górnym Śląsku kopalnia "Wawel". I to właśnie z naszym miastem związany był ród Ballestremów, którzy wraz z Donnersmarckami, Schaffgotschami i Stechowami należeli do ówczesnych potentatów przemysłowych.

Stanisław Stryj w swojej książce "W Rudzie Na Górnym Śląsku czyli Zakład Górniczy Mikołaj Hrabiego Franciszka Ballestrema" przytacza: "Do rody Ballestremów należały dobra ziemskie Górnego i Dolnego Śląska oraz nadania górnicze w rejonie Rudy i Biskupic. Były tam eksploatowane kopalnie Brandenburg, Wolfgang i Graf Franz w Rudzie oraz kopalnia Castellengo z Rokietnicy".

Prezent na Złote Gody

To jednak nie wszystko. - W roku 1908 hrabiowska para Joanna Jadwiga i Franciszek Karol von Ballestrem obchodzili Złote Gody pożycia małżeńskiego - opowiada Stanisław Stryj. - To w tym roku podjęto decyzję o budowie nowego, najbardziej nowoczesnego Zakładu Górniczo-Energetycznego "Graf Franz Grube".

I tak, rozpoczęło się projektowanie i budowa kolejnego dzieła Ballestremów. W nowym zakładzie znalazły się: elektrownia "Nikolaus" ("Mikołaj"), szyb i elektryczne urządzenia wyciągowe "Nikolaus", a także koksownia "Wolfgang".

Po zakończeniu wszystkich robót Królewski Rejonowy Urząd Rejonu Kopalń Bytom Południe zawnioskował do Królewsko Pruskiego Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu o wydanie zezwolenia na uruchomienie urządzeń.

Stanisław Stryj przypomina historyczny moment uruchomienia "Mikołaja": "Kotłownię i pierwsze trzy kotły uruchomiono i oddano do eksploatacji (...) 27 sierpnia 1912 roku".
- Nowy szyb "Nikolaus" wydrążono do głębokości 465,96 metrów. Równolegle trwały prace budowlane elektrowni i maszyny wyciągowej - dopowiada pasjonat historii Rudy Śląskiej.

To oznacza, że za trzy dni minie sto lat odkąd uruchomiono elektrociepłownię "Mikołaj". Natomiast, rok później - 9 lipca 1913 roku do użytku oddano urządzenia wyciągowe oraz szyb "Mikołaj".

Na tym nie koniec historii. Bowiem w związku z coraz większym zapotrzebowaniem na energię elektryczną (jej odbiorcami były oddziały kopalni i nowo uruchomiona koksownia "Walenty"), w 1915 roku rozbudowano halę maszyn w elektrowni "Mikołaj", a w1927 roku rozbudowano kotłownię.
- To był pierwszy zakład górniczy na Śląsku i w Polsce, który miał własną elektrownię, a urządzenia były wyposażone w napędy elektryczne - podkreśla Stanisław Stryj.

Pokochali Rudę

Pieczę nad dobrami Ballestrema w Rudzie sprawował dr inż. Franz Pieler. Generalnym dyrektorem został mianowany już w 1885 roku. U Ballestremów pracował aż do śmierci, czyli do roku 1910. Następnie jego funkcje przejął brat - także Franz Pieler.

Potomkowie Pielerów mogą być dumni ze swoich przodków. Szefowanie zakładom Ballestrema nie było jednak ich jedynym sukcesem w dorobku.

Pierwszy z braci w 1883 roku stworzył lampę alkoholową, dzięki której możliwe było wykrycie metanu i dwutlenku węgla w kopalniach. Zaś w 1990 roku w Berlinie hrabiemu Franzowi Ballestremowi oraz dr Franzowi Pielerowi nadano Młotki Górnicze, które były przyozdobione 180 brylantami, 37 rubinami, 6 szmaragdami i 44 szlachetnymi kamieniami.

I dlatego, choć minęło już sto lat, to mieszkająca w Niemczech rodzina Pielerów, nadal czuje się związana z naszym miastem.
- Nie znam Rudy Śląskiej, ani jej historii, ale ta jedna wizyta sprawiła, że miasto mnie zainteresowało, a ludzie zachwycili - mówił nam, podczas odwiedzin Bernhard Bhiel, potomek Pielerów.

Jeżeli zaś chodzi o samą elektrownię to urządzenia wyciągowe i szybowe działały do 2000 r. Natomiast "Mikołaj" po modernizacjach, pod zarządem Zespołu Ciepłowni Przemysłowych Carbo Energia nadal pracuje.

Joanna Oreł

  • Dziennik Zachodni
Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3